Struktura i Zadania Inspekcji Ochrony Środowiska
Kompleksowe przedstawienie organizacji Inspekcji Ochrony Środowiska, jej kluczowych organów, hierarchii oraz podstawowych zadań wynikających z ustawy o inspekcji ochrony środowiska, z uwzględnieniem roli Głównego Inspektora i wojewódzkich inspektorów w zapewnieniu skutecznej ochrony środowiska w Polsce. Sekcja ta definiuje, kto kieruje Inspekcją, jakie ma kompetencje oraz jakie są jej fundamentalne cele w systemie prawnym.
Ustawa o inspekcji ochrony środowiska precyzyjnie określa kompleksowe ramy działania tej kluczowej instytucji państwowej w Polsce. Inspekcję sprawnie kieruje Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wspierany przez sieć wojewódzkich inspektorów działających na szczeblu regionalnym. GIOŚ kieruje Inspekcją na poziomie centralnym, gwarantując jednolitość polityki środowiskowej oraz koordynację wszystkich działań ochronnych. Nadzór nad całą Inspekcją sprawuje minister właściwy do spraw klimatu, co wyraźnie podkreśla strategiczne znaczenie ochrony środowiska dla państwa. Minister nadzoruje GIOŚ, dbając o maksymalną skuteczność realizacji postawionych celów oraz zgodność z aktualnymi wymogami prawnymi. Struktura Inspekcji musi być wysoce adaptacyjna, aby sprawnie dostosowywać się do dynamicznych zmian w przepisach prawnych i środowisku naturalnym, skutecznie reagując na pojawiające się zagrożenia. Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U.2024.0.425 t.j.) stanowi niezmienny fundament prawny jej funkcjonowania. Niestety, niskie warunki płacowe inspektorów w przeszłości skutkowały dużą fluktuacją kadrową, co znacząco obniżało efektywność działań całej Inspekcji.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska pełni funkcję centralnego organu administracji rządowej, odpowiedzialnego za kompleksowe zarządzanie Inspekcją. Nadzór nad jego działalnością sprawuje bezpośrednio minister właściwy do spraw klimatu, co zapewnia spójność z polityką państwa. Kandydat na to strategiczne stanowisko powinien posiadać tytuł magistra, polskie obywatelstwo oraz pełną zdolność do czynności prawnych. Wymagana jest niekaralność za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, co gwarantuje etyczne zarządzanie instytucją. Niezbędne są także wysokie kompetencje kierownicze oraz co najmniej 6-letni staż pracy, potwierdzający doświadczenie zawodowe. Główny Inspektor Ochrony Środowiska ustala ogólne kierunki działania Inspekcji, wydaje szczegółowe wytyczne oraz kontroluje ich konsekwentną realizację. Ogłoszenia o naborze na to prestiżowe stanowisko publikowane są w Biuletynie Informacji Publicznej, z minimalnym terminem 10 dni na składanie aplikacji. Prezes Rady Ministrów powołuje Głównego Inspektora na wniosek ministra właściwego do spraw klimatu. Zastępców Głównego Inspektora powołuje również minister, zapewniając ciągłość zarządzania. W skład Głównego Inspektoratu wchodzą departamenty, wydziały, zespoły terenowe oraz specjalistyczne laboratoria, wspierające jego codzienne operacje. Główny Inspektor powinien posiadać zdolność do strategicznego planowania oraz efektywnego zarządzania dużym zespołem ekspertów.
Wojewódzcy inspektorzy kierują działalnością Inspekcji Ochrony Środowiska na poziomie poszczególnych województw, stanowiąc kluczowe ogniwo w systemie. Wojewoda powołuje ich na stanowisko, zawsze za zgodą Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, co zapewnia harmonizację działań. Każdy wojewódzki inspektor ochrony środowiska odpowiada za kompleksową ochronę środowiska w swoim regionie, posiadając uprawnienia do powoływania do dwóch zastępców. Minimalny staż pracy na tym odpowiedzialnym stanowisku wynosi 5 lat, gwarantując odpowiednie doświadczenie. Kluczowym narzędziem w ich pracy jest Roczny plan działalności kontrolnej, który obejmuje szczegółową ocenę zagrożeń środowiska. Plan zawiera precyzyjnie określone, planowane kontrole, których częstotliwość zależy od poziomu zidentyfikowanego zagrożenia środowiskowego. Roczny plan działalności kontrolnej stanowi fundamentalny element efektywnego działania Inspekcji Ochrony Środowiska na szczeblu lokalnym i regionalnym. Wojewódzki inspektor może powierzyć niektóre zadania powiatom, co zwiększa elastyczność działania. Władze lokalne mogą także kierować wnioski do wojewódzkiego inspektora o podjęcie działań zapobiegawczych lub interwencyjnych. Inspekcja kontroluje przepisy środowiskowe, zapewniając przestrzeganie prawa na obszarze całego województwa.
Główne zadania Inspekcji Ochrony Środowiska
- Kontrolowanie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska.
- Prowadzenie państwowego monitoringu środowiska.
- Przeciwdziałanie poważnym awariom.
- Wykonywanie zadań związanych z europejskim rejestrem zanieczyszczeń.
- Ściganie przestępstw przeciwko środowisku.
Porównanie ról Głównego Inspektora i Wojewódzkiego Inspektora
| Kryterium | Główny Inspektor | Wojewódzki Inspektor |
|---|---|---|
| Poziom działania | Centralny | Wojewódzki |
| Organ nadzorujący | Minister właściwy do spraw klimatu | Wojewoda (za zgodą GIOŚ) |
| Zakres kompetencji | Ustalanie kierunków, wytyczne, nadzór | Kierowanie działalnością regionalną, plany kontroli |
| Planowanie kontroli | Ogólne wytyczne, koordynacja | Roczny plan działalności kontrolnej |
Obie role są komplementarne i niezbędne do skutecznego funkcjonowania Inspekcji Ochrony Środowiska. Główny Inspektor zapewnia spójność na poziomie krajowym, natomiast wojewódzcy inspektorzy odpowiadają za realizację zadań w regionach. Taka struktura hierarchiczna gwarantuje efektywną ochronę środowiska w całej Polsce.
Jakie są wymagania na stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska?
Kandydat na Głównego Inspektora Ochrony Środowiska musi spełniać kilka warunków. Musi posiadać tytuł magistra. Obywatelstwo polskie jest obowiązkowe. Kandydat musi być niekarany. Wymagane są wysokie kompetencje kierownicze. Konieczny jest co najmniej 6-letni staż pracy.
Kto powołuje Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska?
Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska powołuje wojewoda. Powołanie to wymaga zgody Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Taki system zapewnia nadzór centralny nad regionalnymi działaniami.
Musimy przemodelować inspekcję, przede wszystkim wzmocnić i wyposażyć w odpowiednie narzędzia, bowiem ma ona doniosłą rolę w realizacji naszego programu. – Podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska
Wzmocnienie Inspekcji Ochrony Środowiska wymaga podniesienia wynagrodzeń. Poprawa warunków pracy inspektorów zapewni stabilność kadrową. Tworzenie delegatur wojewódzkiego inspektoratu może zwiększyć efektywność działania w regionach. Inspektorzy zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych stosują przepisy ustawy o służbie cywilnej. Ich praca jest kluczowa dla ochrony środowiska.
Uprawnienia Kontrolne Inspekcji Ochrony Środowiska i Rodzaje Kontroli
Szczegółowe omówienie zakresu uprawnień inspektorów Inspekcji Ochrony Środowiska, procedur przeprowadzania kontroli (planowych, pozaplanowych, interwencyjnych) oraz obowiązków podmiotów kontrolowanych, zgodnie z aktualnymi przepisami ustawy o inspekcji ochrony środowiska. Ta sekcja wyjaśnia, jak Inspekcja egzekwuje prawo środowiskowe w praktyce, wykorzystując różnorodne narzędzia i metody.
Inspekcja ochrony środowiska ustawa precyzuje szerokie i szczegółowe uprawnienia kontrolne, które przysługują wszystkim jej inspektorom. Posiadają oni prawo do swobodnego wstępu na teren nieruchomości, do wszelkich środków transportu oraz do różnego rodzaju obiektów, zarówno związanych, jak i niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podczas wykonywania czynności kontrolnych inspektorzy muszą zawsze okazać ważną legitymację służbową, co stanowi podstawowy warunek legalnego rozpoczęcia i kontynuowania kontroli. Te rozległe uprawnienia mają na celu skuteczne monitorowanie stanu środowiska oraz efektywne egzekwowanie obowiązujących przepisów środowiskowych w całym kraju. Inspektor wchodzi na teren, aby dokładnie ocenić zgodność prowadzonej działalności z obowiązującym prawem, co jest kluczowe dla zapewnienia ochrony środowiska. Uprawnienia Inspekcji obejmują zarówno kontrole planowe, jak i pozaplanowe, a inspektorzy IOŚ mogą nakładać mandaty za stwierdzone wykroczenia przeciwko środowisku. Dodatkowo, inspektorzy posiadają uprawnienia do zatrzymywania pojazdów, kontrolowania dokumentów oraz wykonywania szczegółowych oględzin miejsc, co pozwala na kompleksową ocenę sytuacji.
Wyróżniamy dwa główne rodzaje kontroli środowiskowych: planowe i pozaplanowe, z których każda ma swoje specyficzne cele i procedury. Kontrole planowe są zawsze uwzględniane w rocznym planie działalności kontrolnej Inspekcji Ochrony Środowiska, opracowywanym na podstawie oceny potencjalnych zagrożeń dla środowiska. Ich częstotliwość zależy bezpośrednio od poziomu zagrożenia, które dane przedsiębiorstwo stwarza dla otoczenia, co wymaga systematycznej i ciągłej oceny. Kontrole pozaplanowe mogą być przeprowadzane na uzasadniony wniosek organów administracji publicznej lub w związku z pilnymi interwencjami. Obejmują one sytuacje takie jak rozpatrywanie skarg mieszkańców, na przykład na uciążliwy zapach z pobliskiego zakładu, poważne awarie środowiskowe czy uzasadnione podejrzenia zanieczyszczenia środowiska. Kontrola wymaga dokumentów, które precyzyjnie potwierdzają zgodność działalności z obowiązującymi przepisami, takimi jak pozwolenia wodnoprawne czy zintegrowane. Na przykład, kontrola zakładu może być przeprowadzona po otrzymaniu skargi na nieprawidłowe gospodarowanie odpadami. Kontrole interwencyjne są kluczowe w szybkim reagowaniu na nagłe zagrożenia, a także w przeciwdziałaniu przestępstwom przeciwko środowisku. Kontrole planowe mają na celu zapewnienie systematycznej oceny zagrożeń dla życia i zdrowia ludzi oraz całego ekosystemu, co jest podstawą ich przeprowadzania. Zgodnie z Prawem przedsiębiorców, kontrole planowe są zapowiadane.
Inspektorzy podczas kontroli mogą przeprowadzać szczegółowe pomiary oraz pobierać próbki do dalszych badań laboratoryjnych, które wykonuje Centralne Laboratorium Badawcze (CLB) w strukturze GIOŚ. Mają prawo żądać okazania wszelkich niezbędnych dokumentów oraz przesłuchiwać osoby mające związek ze sprawą, w celu uzyskania pełnych informacji. Obecnie Inspekcja wykorzystuje nowoczesne technologie, w tym bezzałogowe statki powietrzne (drony) oraz techniki satelitarne, do efektywnego i szeroko zakrojonego monitoringu środowiska. Z każdej czynności kontrolnej sporządzany jest szczegółowy protokół kontroli, który musi być podpisany przez inspektora oraz kontrolowaną osobę. Inspektor przeprowadza pomiary, aby dokładnie ocenić zgodność z normami, a CLB analizuje próbki, dostarczając kluczowych danych do oceny. W przypadku odmowy podpisu protokołu, inspektor czyni o tym wzmiankę, a odmawiający ma 7 dni na złożenie pisemnego stanowiska, co jest jego prawem. W przypadku kontroli dokumentacyjnych inspektorzy sprawdzają zgodność z warunkami zawartymi w pozwoleniach wodnoprawnych i zintegrowanych. Ocena, czy ścieki spełniają wymagania, opiera się na rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 2019 r.
Kluczowe uprawnienia inspektorów Inspekcji Ochrony Środowiska
- Wstęp na teren nieruchomości, do środków transportu i obiektów.
- Przeprowadzanie pomiarów, badań oraz pobieranie próbek do analiz.
- Żądanie okazania dokumentów związanych z działalnością.
- Przesłuchiwanie osób w celu uzyskania informacji.
- Ocena technologii i technicznych rozwiązań stosowanych w zakładach.
- Ustalanie tożsamości osób oraz ocena stanu środowiska.
- Zatrzymywanie pojazdów oraz wykonywanie oględzin miejsc.
Różnice między kontrolami planowymi a pozaplanowymi
| Kryterium | Kontrole planowe | Kontrole pozaplanowe |
|---|---|---|
| Podstawa | Roczny plan działalności kontrolnej | Wniosek organów, interwencje, awarie |
| Częstotliwość | Zależna od poziomu zagrożenia | W razie naruszeń lub pilnej potrzeby |
| Cel | Systematyczna ocena zagrożeń środowiska | Reakcja na bieżące problemy, skargi |
| Przykład | Okresowa weryfikacja zgodności instalacji | Kontrola po zgłoszeniu zanieczyszczenia wody |
Oba typy kontroli są niezwykle istotne dla kompleksowej ochrony środowiska. Kontrole planowe zapewniają prewencję i systematyczny nadzór. Kontrole pozaplanowe umożliwiają szybką reakcję na nagłe zagrożenia lub naruszenia. Ich połączenie tworzy efektywny system egzekwowania prawa.
Czy inspektor musi zapowiedzieć kontrolę?
Kontrole planowe są zazwyczaj zapowiadane z wyprzedzeniem. Inspektorzy muszą zapowiadać wizytę z tygodniowym wyprzedzeniem. Natomiast kontrole pozaplanowe, zwłaszcza interwencyjne, mogą być niezapowiedziane. Dzieje się tak w przypadku skarg, awarii lub podejrzenia przestępstwa. W przeszłości zasady były bardziej rygorystyczne. Obecnie dąży się do równowagi między prewencją a szybką reakcją.
Jakie środki techniczne mogą być używane podczas kontroli?
Inspektorzy mogą wykorzystywać różnorodne nowoczesne środki techniczne. Obejmują one bezzałogowe statki powietrzne, potocznie zwane dronami. Stosują również techniki satelitarne do monitorowania rozległych obszarów. Mogą korzystać z urządzeń do rejestrowania obrazu i dźwięku. Służą one do gromadzenia dowodów naruszeń. Używają także specjalistycznych metodyk referencyjnych pomiarów. Wszystko to wspiera dokładność oceny.
Co to jest protokół kontroli i jakie są jego konsekwencje?
Protokół kontroli jest oficjalnym dokumentem. Opisuje przebieg czynności kontrolnych oraz stwierdzone nieprawidłowości. Podpisują go inspektor oraz kontrolowana osoba. W przypadku odmowy podpisu, inspektor odnotowuje ten fakt w protokole. Osoba odmawiająca ma 7 dni na złożenie pisemnego stanowiska. Protokół stanowi podstawę do dalszych działań. Może prowadzić do zarządzeń pokontrolnych lub decyzji administracyjnych. W konsekwencji mogą być nałożone kary.
Podmioty kontrolowane powinny zapoznać się z zakresem uprawnień inspektorów. Pomoże to sprawnie przeprowadzić każdą kontrolę. Współpraca z inspektorami i terminowe dostarczanie dokumentacji może skrócić czas trwania kontroli. Inspekcja Ochrony Środowiska kontroluje przestrzeganie przepisów. Dotyczy to decyzji ustalających warunki pobierania wód. Dotyczy także wprowadzania ścieków do wód lub ziemi. Badania próbki ścieków lub wody mogą być pobierane do badań. Dzieje się tak podczas kontroli w uzasadnionych przypadkach. Kontrole obejmują zakres, częstotliwość i sposób prowadzenia pomiarów emisji. Obejmują również jej wpływu na stan środowiska.
Skutki Naruszeń i Współpraca Inspekcji Ochrony Środowiska z Innymi Organami
Analiza konsekwencji prawnych wynikających z naruszeń przepisów ochrony środowiska, w tym wysokości opłat podwyższonych i mandatów środowiskowych, a także omówienie kluczowych aspektów współpracy Inspekcji Ochrony Środowiska z innymi instytucjami państwowymi i samorządowymi. Sekcja ta przybliża system sankcji oraz pokazuje, jak synergia działań różnych podmiotów wzmacnia system ochrony środowiska w Polsce, zgodnie z ustawą o inspekcji ochrony środowiska.
Ustawa o inspekcji ochrony środowiska oraz Prawo wodne przewidują konkretne i dotkliwe sankcje za wszelkie naruszenia przepisów środowiskowych. Opłaty podwyższone są nakładane za przekroczenie lub naruszenie warunków korzystania ze środowiska, co obejmuje wiele aspektów działalności. Dotyczy to między innymi ilości pobieranych wód powierzchniowych lub podziemnych, co jest ściśle regulowane prawnie. Odnosi się także do składu wprowadzanych ścieków oraz do koniecznej redukcji substancji zanieczyszczających, które mogą szkodzić środowisku. Wysokość takiej opłaty wynosi 10-krotność stawki jednostkowej opłaty za usługi wodne, co stanowi znaczące obciążenie finansowe. Opłaty te są wymierzane przez właściwe organy, czyli Wody Polskie lub Inspekcję Ochrony Środowiska, zależnie od specyfiki naruszenia. Wody Polskie wymierzają opłaty za przekroczenia, a ich wysokość jest corocznie zmieniana. Przekroczenia ustala się na podstawie precyzyjnych pomiarów lub, w przypadku ich braku, przyjmuje się maksymalną techniczną wydajność urządzeń. Obowiązek uiszczenia opłaty przedawnia się po 5 latach od terminu płatności, a wpływy z opłat stanowią dochód budżetu państwa.
Inspektorzy mają prawo nakładać mandaty środowiskowe za szeroki zakres wykroczeń. Mandaty te są precyzyjnie określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska, które weszło w życie 1 września 2022 r. Przykłady tych wykroczeń obejmują zaśmiecanie cudzego gruntu polnego, co stanowi naruszenie porządku publicznego. Dotyczą także korzystania z wód bez wymaganej zgody wodnoprawnej lub niezgodnie z warunkami pozwolenia wodnoprawnego. Nieprawidłowe wykorzystywanie ścieków rolniczych w określonych warunkach również podlega karze, aby chronić zasoby wodne. Inspekcja ochrony środowiska ustawa przewiduje surowe konsekwencje za te naruszenia. Inspektorzy nakładają mandaty za wykroczenia objęte siedemnastoma różnymi ustawami, co świadczy o szerokim zakresie ich kompetencji. Za utrudnianie kontroli, nieprawidłowe informowanie lub niegromadzenie danych grożą kary grzywny, a nawet ograniczenia wolności lub areszt. Mandat może być nałożony za nieprzekazanie wymaganych informacji o zarządzeniach pokontrolnych. Dotyczy to również przekazania informacji niezgodnych z prawdą, co jest traktowane poważnie. Maksymalne stawki opłat za niezgodności związane z nawozami wynoszą odpowiednio 2636,02 zł, 3954,04 zł oraz 659,00 zł, zależnie od rodzaju naruszenia. Opłatę należy uiścić w terminie 14 dni od dnia, gdy decyzja stała się ostateczna, na wskazany numer rachunku bankowego.
Inspekcja Ochrony Środowiska aktywnie współpracuje z organami państwowymi oraz samorządowymi, tworząc zintegrowany system ochrony środowiska. Obejmuje to ścisłą współpracę z Krajową Administracją Skarbową, Strażą Graniczną oraz Państwową Strażą Pożarną w różnorodnych kwestiach środowiskowych. Inspekcja współdziała również z organami samorządu terytorialnego, takimi jak gminy, powiaty i województwa, wspierając ich działania. Współpraca Inspekcji Ochrony Środowiska obejmuje rozpatrywanie wniosków, przekazywanie kluczowych informacji oraz efektywną wymianę danych. Przykładem takiej współpracy jest kontrola poziomów pól elektromagnetycznych emitowanych z instalacji radiokomunikacyjnych o mocy co najmniej 15 W. Częstotliwości tych pól mieszczą się w zakresie od 30 kHz do 300 GHz, co wymaga specjalistycznej wiedzy. Inspekcja współdziała także w zwalczaniu poważnej awarii środowiskowej oraz sprawuje nadzór nad usuwaniem jej skutków, minimalizując zagrożenia. Informacje o odpadach zawierających czynniki biologiczne lub chemiczne, mogących posłużyć do aktów terrorystycznych, są udostępniane Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. IOŚ współdziała z samorządami, udzielając im niezbędnej pomocy w realizacji ich zadań kontrolnych, co wzmacnia lokalne działania. Współdziałanie to jest kluczowe dla efektywnej walki z przestępczością środowiskową.
Przykłady naruszeń i odpowiadających im sankcji
| Rodzaj naruszenia | Typ sankcji/opłaty | Przybliżona wysokość/charakter |
|---|---|---|
| Przekroczenie warunków wodnoprawnych | Opłata podwyższona | 10-krotność stawki jednostkowej opłaty |
| Zaśmiecanie terenu | Mandat środowiskowy | Kwota wynikająca z rozporządzenia |
| Utrudnianie kontroli | Kara grzywny, areszt lub ograniczenie wolności | Zgodnie z Kodeksem karnym |
| Niezgodne z pozwoleniem wodnoprawnym | Opłata podwyższona | 10-krotność stawki jednostkowej opłaty |
| Nieprawidłowe przechowywanie nawozów | Opłata administracyjna | Do 3954,04 zł |
Wysokość opłat i mandatów jest zmienna. Zależy od skali naruszenia oraz aktualnych przepisów prawnych. Przedsiębiorcy powinni zawsze monitorować zgodność swojej działalności z obowiązującymi regulacjami. To pozwoli uniknąć kosztownych konsekwencji.
Powyższa infografika jasno ilustruje najczęstsze obszary naruszeń warunków środowiskowych w Polsce. Zdecydowanie dominującym problemem jest Skład ścieków, stanowiący aż 80% wszystkich przekroczeń. Oznacza to, że przedsiębiorstwa często mają trudności z utrzymaniem odpowiednich parametrów jakościowych odprowadzanych ścieków. Mniejszy udział mają przekroczenia dotyczące ilości ścieków oraz redukcji substancji zanieczyszczających. Stan ścieków również stanowi obszar naruszeń. Dane te podkreślają potrzebę wzmożonego monitoringu i działań naprawczych w zakresie jakości odprowadzanych ścieków.
Ile wynosi opłata podwyższona za przekroczenie warunków korzystania ze środowiska?
Opłata podwyższona za przekroczenie warunków korzystania ze środowiska wynosi 10-krotność stawki jednostkowej opłaty za usługi wodne. Wymierza ją organ właściwy, czyli Wody Polskie lub Inspekcja Ochrony Środowiska. Obowiązek uiszczenia opłaty przedawnia się po 5 latach od terminu płatności. Wpływy z opłat stanowią dochód budżetu państwa.
Z jakimi kluczowymi organami współpracuje Inspekcja Ochrony Środowiska?
Inspekcja Ochrony Środowiska współpracuje z wieloma kluczowymi organami. Należą do nich Krajowa Administracja Skarbowa, Straż Graniczna oraz Państwowa Straż Pożarna. Współdziała także z organami samorządu terytorialnego, takimi jak gminy, powiaty i województwa. Informacje o zagrożeniach terrorystycznych przekazuje Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Przedsiębiorcy powinni regularnie monitorować zgodność swojej działalności z pozwoleniami wodnoprawnymi. Dotyczy to także pozwoleń zintegrowanych. Pomoże to uniknąć opłat podwyższonych. W przypadku wątpliwości prawnych, warto skonsultować się z radcą prawnym. Specjalista od prawa środowiskowego wyjaśni konsekwencje naruszeń. Koszty analiz i pomiarów ponoszą jednostki organizacyjne. Dotyczy to również osób fizycznych będących źródłem naruszeń. Inspekcja może wydawać zarządzenia pokontrolne. Może także wydawać decyzje administracyjne. Może wstrzymywać działalność. Może wydawać zaświadczenia o stanie środowiska. Akt prawny obowiązuje na dzień 13.09.2025.